Czarna koszulka a uczulenie – historia z pracowni

Czy czarna koszulka może uczulać? Sprawdzamy

Niedawno odwiedził nas znajomy, który przez kilka lat pracował przy sitodruku na Wyspach. Drukował głównie na T-shirtach i – jak to w branży bywa – w większości były to koszulki w kolorze czarnym. I właśnie z jedną partią czarnych koszulek wiąże się historia, którą warto się podzielić. Jeśli działasz w sitodruku i tworzysz nadruki na odzieży, pewnie dobrze wiesz, jak ważny jest dobór nie tylko farb, ale też samego materiału. Pisaliśmy już o tym przy okazji wpisów o farbach do sitodruku oraz różnicach między farbami wodnymi i plastizolowymi.

Co wydarzyło się w pracowni sitodruku?

Trafiła się partia koszulek, która na pierwszy rzut oka niczym się nie wyróżniała. Standardowy materiał, standardowy kolor, klasyczny temat pod sitodruk. Po czasie okazało się jednak, że nasz znajomy ma uczulenie na składnik barwnika użytego do farbowania tkaniny. Problem nie był związany ani z samym procesem sitodruku, ani z farbami do sitodruku – źródło leżało już w gotowym materiale.

Objawy uczulenia – na co uważać?

Alergen działał z opóźnieniem, co dodatkowo utrudniało diagnozę. Objawy pojawiały się stopniowo:

• zaczerwienienia skóry
• wypryski
• pęcherze
• w skrajnych przypadkach ropiejące zmiany

Brzmi poważnie – i takie właśnie było. Dochodzenie do pełnego zdrowia zajęło prawie dwa lata.

Co może uczulać w czarnych tkaninach?

Winowajcą okazała się parafenylenodiamina (PPD) – składnik barwników stosowanych w tkaninach. Najczęściej występuje właśnie w czarnych materiałach, ale można ją znaleźć także w kolorach: brązowych, rudych, kasztanowych. Co ciekawe, ten sam składnik pojawia się również w:

• farbach do włosów
• tatuażach typu „czarna henna”
• niektórych farbach drukarskich

Czy sitodruk ma na to wpływ?

To ważne: sam sitodruk nie jest tutaj problemem. W przypadku nadruków – szczególnie jeśli używamy sprawdzonych produktów, takich jak akrylowe farby wodne do sitodruku – pracujemy na materiałach, które mają kontakt głównie z powierzchnią tkaniny. Źródłem problemu w tej historii był sam proces barwienia materiału, a nie druk. Dlatego tak ważna jest jakość bazowych produktów – zarówno koszulek, jak i chemii używanej w całym procesie.

Dlaczego warto uważać na najtańsze rozwiązania?

Barwniki i pigmenty mogą być produkowane na różne sposoby – i to często tłumaczy duże różnice cenowe. W dużym uproszczeniu: im tańszy produkt, tym większe ryzyko użycia mniej bezpiecznych składników. W przypadku tej „wadliwej” partii koszulek najprawdopodobniej użyto tańszego, bardziej alergennego barwnika. Co ciekawe – producent mógł nawet nie być świadomy problemu. Takie sytuacje zdarzają się rzadko, ale jednak się zdarzają. Szczególnie przy produkcji masowej.

Jak się zabezpieczyć?

Na szczęście są proste rzeczy, które możesz zrobić:

• zawsze wypierz nową odzież przed pierwszym użyciem
• wybieraj sprawdzonych producentów odzieży
• unikaj najtańszych, podejrzanych źródeł
• zwracaj uwagę na reakcje skóry

To szczególnie ważne, jeśli zajmujesz się sitodrukiem i tworzysz nadruki na koszulkach – jakość materiału ma ogromne znaczenie, nie tylko dla efektu wizualnego, ale też komfortu noszenia.

Na koniec – zdrowie przede wszystkim

Sitodruk to świetna sprawa – czy to hobbystycznie, czy zawodowo. Pracujemy z farbami, materiałami i tworzymy rzeczy, które ludzie noszą na co dzień. Dlatego warto patrzeć szerzej – nie tylko na sam nadruk, ale też na to, na czym drukujemy. Jeśli chcesz rozwijać się dalej, zajrzyj też do naszych wpisów z kategorii Podstawy sitodruku oraz Podłoża i materiały do sitodruku – znajdziesz tam więcej praktycznych wskazówek dotyczących pracy z tkaninami i nadrukami.